Pod koniec października Ministerstwo Finansów opublikowało komunikat, który dla wielu spółek brzmi jak dobra wiadomość: kolejny kawałek obowiązku JPK_CIT zostaje odsunięty. Chodzi o ewidencję majątku firmy — maszyn, komputerów, samochodów, licencji — którą spółki CIT miały prowadzić w programie i wysyłać do urzędu w osobnym pliku.
Zanim jednak ktoś odhaczy ten punkt jako „załatwiony”, trzeba przeczytać, co rozporządzenie zwalnia, a czego nie. Pokazujemy to na podstawie komunikatów Ministerstwa Finansów i serwisu podatki.gov.pl — oraz zaznaczamy miejsca, w których resort jeszcze nie powiedział ostatniego słowa.
1. Co zostało podpisane i kiedy
Według komunikatu Ministerstwa Finansów z 30 października 2026 r. (komunikat na gov.pl) rozporządzenie podpisał 29 października 2026 r. Minister Finansów i Gospodarki. Tytuł aktu zacytujemy dosłownie, bo słowo „części” w nim jest kluczowe:
Rozporządzenie w sprawie zwolnienia z obowiązku prowadzenia przy użyciu programów komputerowych i przesyłania części ksiąg rachunkowych na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. — tytuł rozporządzenia, za komunikatem Ministerstwa Finansów
Zwolnienie dotyczy więc tylko części ksiąg, a nie całości.
Najważniejsze elementy, wprost z komunikatu:
- zwolnienie ma charakter czasowy,
- adresatami są podatnicy CIT i spółki bez osobowości prawnej, które muszą prowadzić księgi w programie komputerowym i wysyłać je elektronicznie do naczelnika urzędu skarbowego,
- przedmiotem jest ewidencja środków trwałych oraz WNiP (wartości niematerialnych i prawnych — czyli na przykład licencji czy praw autorskich), prowadzona za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2025 r., a przed 1 stycznia 2029 r. (w spółkach bez osobowości prawnej liczy się rok obrotowy),
- akt wchodzi w życie dzień po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Ta sama treść trafiła na podatki.gov.pl, z datą publikacji 30 października i aktualizacją z 2 listopada 2026 r. (podatki.gov.pl).
Ostrzeżenie: w momencie pisania tego tekstu nie mamy potwierdzenia numeru pozycji w Dzienniku Ustaw ani daty ogłoszenia. Komunikat mówi, że rozporządzenie wejdzie w życie dzień po ogłoszeniu — zanim oprzesz decyzję w firmie na tym zwolnieniu, sprawdź w Dzienniku Ustaw, czy akt został już opublikowany i w jakim brzmieniu.
2. Dwa obowiązki, które znikają — i jeden raz jeszcze, co zostaje
Komunikat wymienia dokładnie dwa zwolnienia. Objęci nim podatnicy nie muszą:
- prowadzić ewidencji środków trwałych i WNiP w programie komputerowym,
- wysyłać danych z tej ewidencji w osobnym, ustrukturyzowanym pliku JPK_ST_KR.
Zwróć uwagę na konstrukcję pierwszego punktu. Zwolnienie dotyczy sposobu prowadzenia ewidencji (w programie), a nie samego faktu jej prowadzenia. Komunikat nie mówi, że środki trwałe przestają być ewidencjonowane ani że amortyzacja przestaje być liczona. To nasza interpretacja brzmienia komunikatu, ale jest ostrożna: czytamy tylko to, co tam napisano, i niczego do tego nie dodajemy.
Warto też zrozumieć, czym w ogóle jest JPK_ST_KR. Pomyśl o ewidencji środków trwałych jak o książce serwisowej samochodu: wpisujesz do niej, co kupiłeś, kiedy, za ile i jak je rozliczasz w kosztach. Dotychczas, jeśli firma prowadziła ją w programie, wystarczało, że dane leżały w systemie. Nowy obowiązek miał sprawić, że ta „książka serwisowa” wyjedzie do urzędu jako osobny plik XML — razem z plikiem JPK_KR_PD, czyli księgami rachunkowymi. Ministerstwo wyjaśnia w odpowiedziach na pytania podatników, że plik JPK_ST_KR idzie do urzędu razem z plikiem ksiąg (JPK_KR_PD) — wysyłają go ci, którzy prowadzą pełną księgowość. Osobna struktura JPK_ST jest przeznaczona dla podatników z plikami JPK_PKPiR i JPK_EWP (podatki.gov.pl — pytania i odpowiedzi JPK_PD).
Co więc zostaje? Z samego komunikatu wynika tyle, że zwolnienie dotyczy tych dwóch obowiązków. Komunikat nie wspomina o zniesieniu obowiązku prowadzenia i wysyłania samych ksiąg, czyli pliku JPK_KR_PD. Jeśli Twoja firma wchodzi w ten obowiązek, o którym pisaliśmy w tekście JPK_CIT 2026 — co MŚP musi przygotować, to księgi nadal trzeba przygotować — zwolnienie odciąża tylko ewidencję środków trwałych.
3. Które lata obejmuje zwolnienie
Granice w rozporządzeniu opisano przez lata podatkowe (obrotowe): ewidencja za rok rozpoczynający się po 31 grudnia 2025 r. i przed 1 stycznia 2029 r.
Dla firmy, której rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym, oznacza to trzy lata:
| Rok podatkowy | Czy zwolnienie obejmuje ewidencję środków trwałych i WNiP? |
|---|---|
| 2025 | nie z tego rozporządzenia — patrz sekcja 4 |
| 2026 | tak (rok zaczyna się 1 stycznia 2026 r.) |
| 2027 | tak |
| 2028 | tak |
| 2029 | nie (rok zaczyna się 1 stycznia 2029 r., czyli nie „przed” tą datą) |
Jeśli masz rok obrotowy niekalendarzowy — na przykład od 1 lipca do 30 czerwca — liczy się dzień, w którym rok się rozpoczyna. Rok zaczęty 1 lipca 2028 r. mieści się jeszcze w zakresie zwolnienia, nawet jeśli kończy się w 2029 r. To prosty wniosek z brzmienia komunikatu („rok rozpoczynający się po… a przed…”), ale przy niestandardowym roku obrotowym warto go potwierdzić z księgową na tekście rozporządzenia.
4. Skąd się wzięło wcześniejsze zwolnienie i jak układa się kalendarz JPK w CIT
To nie pierwsza taka decyzja. Dla roku 2025 plik JPK_ST_KR zniosło wcześniejsze rozporządzenie Ministra Finansów z 13 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1861) — obejmowało rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r., a przed 1 stycznia 2026 r. (gov.pl — Krajowa Administracja Skarbowa, struktury JPK w podatkach dochodowych). Komunikat KAS z grudnia 2024 r. opisywał to jako zwolnienie dla podmiotów o przychodzie powyżej 50 mln euro oraz podatkowych grup kapitałowych, czyli pierwszej grupy objętej obowiązkiem (gov.pl — KAS).
Nowe rozporządzenie robi więc to samo, ale na dłuższym odcinku i dla szerszego grona: trzy kolejne lata zamiast jednego.
Żeby zrozumieć, dlaczego ma to znaczenie, spójrz na harmonogram obowiązku, który Ministerstwo opublikowało w odpowiedziach na pytania podatników (wpis zmieniony 28 października 2025 r.). Za lata podatkowe lub obrotowe rozpoczynające się po:
| Data graniczna | Kogo obejmuje | Struktury logiczne |
|---|---|---|
| 31 grudnia 2024 r. | firmy CIT z przychodem powyżej 50 mln euro w roku poprzednim oraz podatkowe grupy kapitałowe | księgi (JPK_KR_PD) i ewidencja środków trwałych (JPK_ST_KR) — ta druga za 2025 r. tylko dobrowolnie |
| 31 grudnia 2025 r. | kolejni podatnicy CIT, w tym spółki bez osobowości prawnej, którzy wysyłają JPK_V7M | JPK_KR_PD i JPK_ST_KR |
| 31 grudnia 2026 r. | wszyscy pozostali, także wysyłający JPK_V7K | JPK_KR_PD i JPK_ST_KR |
Źródło: podatki.gov.pl — pytania i odpowiedzi JPK_PD.
Oznacza to, że nowe zwolnienie obejmuje lata, w których do obowiązku wchodzą kolejne fale firm: od 2026 r. spółki z miesięcznym JPK_V7M, od 2027 r. pozostałe. Dla większości mniejszych spółek to właśnie ten moment, w którym ewidencja środków trwałych musiałaby po raz pierwszy wyjechać do urzędu jako plik.
5. Czego komunikat nie rozstrzyga
Komunikat jest krótki — to informacja prasowa, nie tekst aktu. Dlatego przed podjęciem decyzji zostają pytania, na które z samego komunikatu nie odpowiemy:
- Czy akt został już ogłoszony? Komunikat mówi o wejściu w życie dzień po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Numeru pozycji nie znamy.
- Dlaczego resort zdecydował się na zwolnienie? Komunikat nie podaje uzasadnienia. Nie będziemy go zgadywać — nie ma w źródle.
- Jak dokładnie rozporządzenie wyznacza adresatów? Komunikat mówi ogólnie o podatnikach CIT i spółkach bez osobowości prawnej, które mają księgi w formie elektronicznej i wysyłają je do urzędu. Czy konkretna firma należy do tego grona w danym roku, zależy od harmonogramu z poprzedniej sekcji — a więc od tego, czy w ogóle weszła już w obowiązek JPK_CIT. Pełną odpowiedź da dopiero tekst rozporządzenia.
- Co z firmami, które już mają ewidencję w programie? Zwolnienie z obowiązku nie zabrania prowadzenia ewidencji w programie — komunikat tego nie wyklucza ani nie nakazuje. Jeśli Twój program księgowy i tak ją prowadzi, nic nie stoi na przeszkodzie, żeby tak zostało.
- Co z JPK_KR_PD? Jak wyżej: komunikat o zwolnieniu go nie wymienia.
- Czy urząd może poprosić o ewidencję w innej sytuacji, na przykład w trakcie kontroli? Komunikat tego nie opisuje, więc nie wyciągamy żadnych wniosków. To dobre pytanie do księgowej albo do helpdesku resortu.
Odpowiedzi na pytania techniczne o struktury JPK w podatkach dochodowych Ministerstwo kieruje na adres [email protected] — to oficjalny kanał wskazany w komunikatach resortu.
6. Jak wygląda wysyłka, od której zwolniono — i dlaczego bywa kłopotliwa
Żeby ocenić, ile pracy zdejmuje z Ciebie zwolnienie, warto wiedzieć, jak wygląda sam mechanizm. Z odpowiedzi Ministerstwa wynikają trzy konkretne rzeczy:
- Plik tworzy się w programie księgowym i wysyła bezpośrednio z niego, jeśli ma taką funkcję. Alternatywą jest aplikacja Klient JPK WEB.
- Pliku JPK_ST_KR nie da się podzielić na części. Resort odpowiedział na pytanie spółki z bardzo dużą ewidencją krótko: „Nie jest przewidziana możliwość dzielenia pliku JPK_ST_KR”. Ewidencja idzie więc do urzędu w jednym kawałku — a to oznacza, że wszystkie braki w danych wychodzą w jednym miejscu.
- Księgi (JPK_KR_PD) można natomiast generować za dowolne okresy, ale urząd ma sprawdzać ciągłość zapisów.
Dla porządku: wysyłka ksiąg następuje po zakończeniu roku podatkowego, w terminie złożenia zeznania rocznego. Ministerstwo cytuje tu przepis art. 9 ust. 1c ustawy o CIT.
Wyobraźmy sobie spółkę z o.o. z kilkoma samochodami, serwerownią w biurze i licencjami na oprogramowanie, która do tej pory trzymała ewidencję środków trwałych w arkuszu kalkulacyjnym, a księgi w programie. Gdyby plik JPK_ST_KR był obowiązkowy, ktoś musiałby pozycje z arkusza przenieść do systemu i sprawdzić, czy każda ma datę, wartość początkową i sposób rozliczenia. Dzięki zwolnieniu ta praca nie jest pilna — ale nie znika, jeśli zwolnienie kiedyś wygaśnie. To jest przykład hipotetyczny: nie opisuje żadnej konkretnej firmy.
7. Co z tym zrobić w firmie — praktyczna lista
Zwolnienie nie jest powodem, żeby przestać porządkować środki trwałe. Jest powodem, żeby przesunąć priorytety. Co możesz zrobić już teraz:
1. Sprawdź, w której fali jesteś
Zacznij od tabeli z sekcji 4: czy rozliczasz VAT miesięcznie (JPK_V7M), czy kwartalnie (JPK_V7K)? Czy jesteś spółką niebędącą osobą prawną? Od tego zależy, od którego roku Twoje księgi wchodzą w obowiązek elektroniczny. Rozporządzenie o zwolnieniu ma sens dopiero po ustaleniu tego punktu wyjścia.
2. Potwierdź z księgową zakres zwolnienia i datę ogłoszenia
Najlepiej na piśmie albo w mailu: czy rozporządzenie zostało ogłoszone, czy Twoja firma mieści się w jego zakresie i jak księgowa rozumie stosunek zwolnienia do ewidencji prowadzonej w programie. Dzięki temu masz ślad decyzji.
3. Nie wyrzucaj porządków w ewidencji do kosza
Zwolnienie dotyczy formy: programu komputerowego i pliku JPK_ST_KR. Komunikat nie mówi o zniesieniu samej ewidencji środków trwałych i WNiP; o tym, jak środki trwałe wpływają na koszty, piszemy w tekście o amortyzacji środków trwałych w MŚP. Dobrze prowadzona ewidencja przyda się także wtedy, gdy zwolnienie wygaśnie po 2028 roku.
Typowy błąd firm, które słyszą o „zwolnieniu z obowiązku”, polega na uznaniu, że można odłożyć porządki na później. Jeśli ewidencja jest rozproszona w arkuszach, a numery inwentarzowe powtarzają się lub brakuje dat przyjęcia do używania, przygotowanie jej do eksportu w 2029 r. będzie dużo trudniejsze niż uporządkowanie jej po kawałku teraz.
4. Zamknij rok z czystą ewidencją
Koniec roku to naturalny moment kontroli: czy wszystkie zakupy z 2026 r. trafiły do właściwej ewidencji, czy likwidacje i sprzedaże zostały ujęte, czy daty zgadzają się z dokumentami. Pomaga w tym checklista zamknięcia roku księgowego.
5. Pilnuj tego, co zostaje: księgi
Skoro komunikat nie zwalnia z JPK_KR_PD, trzy rzeczy zostają na Twojej liście: znaczniki identyfikujące konta ksiąg, identyfikacja kontrahentów w księgach oraz — przy fakturach wystawionych w KSeF — wskazanie numeru KSeF w odpowiednich zapisach. Ministerstwo opisuje te elementy w odpowiedziach na pytania podatników: pole D_12 w sekcji Dziennik dotyczy operacji dokumentowanych fakturą wystawioną w KSeF przez podmiot składający plik. Przed pierwszym plikiem warto zapytać dostawcę programu, czy generuje go zgodnie z aktualną strukturą.
8. Dlaczego czasowe zwolnienie to nie to samo co rezygnacja
Zapisy w komunikacie wskazują na wyraźną granicę: zwolnienie obejmuje lata rozpoczynające się przed 1 stycznia 2029 r. Co stanie się z rokiem 2029 i kolejnymi, komunikat nie mówi. Mogą to rozstrzygnąć kolejne przepisy, ale na dziś nie wolno zakładać przedłużenia — poprzednie zwolnienie z grudnia 2024 r. objęło jeden rok, to z października 2026 r. — trzy, a każde z nich jest osobnym aktem prawnym.
Dla właściciela firmy wniosek jest praktyczny. Masz kilka lat na to, żeby ewidencję środków trwałych przenieść z arkusza do systemu, który ją prowadzi i będzie w stanie wyeksportować. Nie musisz się spieszyć z wysyłką pliku za 2026 rok. Ale nie masz też gwarancji, że zwolnienie zostanie przedłużone — dlatego rozsądne jest traktować je jako zapas czasu, nie jako zniesienie obowiązku.
Podsumowanie
Rozporządzenie podpisane 29 października 2026 r. czasowo zwalnia firmy CIT z dwóch rzeczy: prowadzenia ewidencji środków trwałych i WNiP w programie oraz wysyłania jej do urzędu w pliku JPK_ST_KR. Obejmuje lata rozpoczynające się po 31 grudnia 2025 r., a przed 1 stycznia 2029 r., czyli dla roku kalendarzowego lata 2026–2028. Wchodzi w życie dzień po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
- Zwolnienie dotyczy formy ewidencji i pliku JPK_ST_KR, a nie samej ewidencji.
- Komunikat resortu nie wspomina o zwolnieniu z księgi rachunkowej w strukturze JPK_KR_PD.
- Poprzednie zwolnienie (rozporządzenie z 13 grudnia 2024 r.) dotyczyło tylko roku 2025.
- Przed oparciem decyzji na zwolnieniu sprawdź ogłoszenie w Dzienniku Ustaw.
- Ustal, w której fali harmonogramu JPK_CIT jest Twoja firma.
- Uporządkuj ewidencję środków trwałych teraz, bo zwolnienie ma datę końca.
Wskazówka: potraktuj zwolnienie jako trzy lata na spokojne uporządkowanie ewidencji, a nie jako powód, żeby się nią nie zajmować. Jeśli chcesz sprawdzić, w jakim stanie jest ewidencja Twojej firmy i w której fali JPK_CIT jesteś — chętnie podpowiemy.